KUBİLAY (MENEMEN) OLAYI
Tarihsel Kişiler, Tarihsel Olaylar
23 Aralık 1930. Genç cumhuriyetin yüzü kara günü. Sadece dört yobazın yalanlarına ve galeyanına gelen yöre halkının irticai ayaklanmaları sonucu şehit düşen asteğmen Kubilay’ın ve Bekçiler Hasan ile Şevki’nin ölüm ve Şeyh Sait isyanından sonraki en büyük irticai hareketin tarihidir.
Yöreden olmadığı tespit edilern sadece dört yobazın namaz çıkışı camiiden aldıkları yeşil sancağı belde meydanına dikerek silahla ve kışkırtma ile etraflarında zikir çekerek dönmelerini sağlamışlardır.
İnsanları ‘şeriat istemi’, ‘cumhuriyetin din düşmanı olduğu’, ‘içlerinden birinin mesih olduğu’ gibi söylemlerle galeyana getiren yobazlar camiiden çıkarak belde meydanına doğru yürümeye başladılar.
Askeri birlikten bir manga ile isyanı durdurmaya gönderilen öğretmen-asteğmen Kubilay kalabalığın önünü keserek durmalarını ve dağılmalarını istemiştir. Mangasından ayrılarak kalabalığın yanına tek başına giden Kubilay yobazlar tarafından vurulmuştur. Yaralı bir şekilde camii bahçesine kadar gidebilsede yobazlar tarafından yakalanarak başı kesilip yeşil sancağa iple bağlanmıştır.
Askerlerin silahlarında sadece manevra mermilerinin bulunması bi şansızlıktı. Üzerlerine gelen ateşten etkilenmeyen yobazlar ‘kendilerine mermi işlemediğini’ iddaa ederek kalabalığı iyice ayaklandırdılar. Engel olmaya gelen Bekçi Hasan ve Şevki de yobazlar tarafından katledilmiştir.
Olay üzerine askeri müdahale edilmiş ve suçlular yakalanmıştır. İzmir ve Balıkesir de sıkı yönetim ilan edilmiş ve divanı harp kurulmuştur.
Divanı harp mahkemesinde 29 Ocak 1931 tarihinde açıklanan karar doğrultusunda 28 sanık 3 Şubat 1931 yılında Menemen’de idam edildi. 49 kişiye de çeşitli hapis cezaları verildi.
Şehitlerin anısına Menemen’e bir anıt dikildi ve üstüne şı yazıldı : “İnandılar, dövüştüler, öldüler. Bıraktıkları emanetin bekçisiyiz.”
Etiketler: asteğmen kubilay, kubilay olayı, menemen, menemen olayı
Belki bunlar da ilginizi çeker
fatih @ Eylül 29, 2008