AMERİKAN İÇ SAVAŞI
Tarihsel Kişiler, Tarihsel Olaylar
Amerikan iç savaşı 12 nisan 1861-9 nisan 1865 tarihleri arasında gerçekleşti.
Temelinde ekonomisi, köleliğe bağlı tarıma dayanan güney eyaleleri ile gitgide sanayileşen ve de köleliği kaldırmış olan kuzey eyaletleri arasında yaşanmış savaştır. Köleliğin kaldırılması meselesi bir neden olarak görulmekle beraber ilk dönemlerinde eyaletler ittifakı olarak gözlemlenen amerikanın yekpare bir imparatorluğa dönüşmesinin adıdır. Kuzey birliğinin köleliğin kaldırılmasını istemesindeki amaç bölgesinde gelişen kapitalizmin köleliğe ihtiyaç duymaması ve güneyde zenci köleler üzerinden zenginleşen toprak ağalarının gücünün kırılmasına yönelik olduğu düşünülebilir. Bir bakıma ortaçağda avrupanın geçirmiş olduğu burjuva devriminin amerikada şartların elvermesiyle tekerrür etmesi olarak da algılanabilir. Tarımdan beslenen feodalite ile gelişen kapitalizmin amerikan toplumunda iki başlı bir görünüm arzetmesiyle ortaya cıkmış bir catışmadır. Elbette ki kuzey birliğinin köleliğin kaldırılmasını istemesi güneyde dengelerin topyekün değişmesi demekti ve kabul edilemezdi.
Bu ortamda köleliği kaldıracağını vadeden Abraham Lincoln ün 1860 taki seçimleri kazanmasının ardından guneydeki yedi eyalet (South Carolina, Mississippi, Florida, Alabama, Teksas, Georgia ve Louisiana) bağımsızlıklarını ilan ettiler. 12 Nisanda güneylilerin Charleston limanını ele geçirmesiyle savaş başlar ve ardından dört eyelet daha güney konfederasyonuna katılır (Arkansas,Virginia , North Carolina ve Tennessee). İlk büyük carpışma Washington civarındaki bull run denilen mevkide oldu ve güneylilerin zaferiyle sonuçlandı. Böylece uzun bir çatışma dönemine girilmiş olur.
Bu savaşta toplam nufusu yaklasık 30 milyon olan amerikada savaşta ölen insan sayısı 620 bine ulaştı. Yaklaşık 1.5 milyonluk bir ordusu bulunan kuzeylilerden 360 bin, yaklaşık 1 milyonluk bir ordusu bulunan güneylilerden ise 260 bin kişi hayatını kaybetmiştir. Toplam nufus oranlarıysa kuzeyde yaşayan 21 milyon insana karsı güneyde yaşayan 9 milyon insandır. Dahası bu 9 milyon güneylinin 3.5 milyonu zenci kölelerden oluşmaktaydı. Nüfus gücünün eşit görünmemesine ve kuzeyin güçlü sanayisine rağmen güneyin topraklarının geniş ve istilasının zor olması, güneylilerin bağımsızlık azmiyle savaşması savaşta bir denge unsuru olmus ve catışma sürecini uzatmıştır.
Üstüste ağır yenilgiler alan kuzeyliler haziran 1863 te Pennsylvania Gettysburg da kendilerine yönelik büyük bir taarruzu başarıyla püskürtmüş ve savaşın seyrini değiştirmiştir. Bundan sonra da Ulysses Grant ve William Sherman komutasındaki kuzeyli ordular güneyli meşhur komutan Robert Lee nin ordusunu 2 yıl boyunca süren büyük catışmalar sonunda kuşatma altına almayı başardı. 9 nisan 1865 te Lee teslim olmak zorunda kaldı.
Savaştan sonra Abraham Lincoln güneyi kalkındırma politikasını dile getirdi. Ancak köleliğin kalkması ve güney ekonomisine el uzatılmasının kuzeye yönelik bir zenci göçüne neden olacağı, ucuz iş gücü olan zenciler nedeniyle birçok kişinin işinden olacağı gerekçesiyle çokça eleştirildi. 14 nisan 1865 te ise bir suikast sonucu başından vurularak öldürüldü.
Yapılan anayasa değişikliği ile kölelik kaldırıldı, amerikada yasayan her birey amerikan vatandaşı olarak kabul edildi ve vatandaşlık hakları garanti altına alındı. Ayrıca vatandaşların oy hakkı da garanti altına alındı. Tabii bu haklardan kızılderililer ve kadınlardan muaf tutuldu.
Etiketler: abraham lincoln, amerika iç savaşı, amerikan iç savaşı, iç savaş, Robert Lee, Ulysses Grant, William Sherman
Belki bunlar da ilginizi çeker
fatih @ Ekim 2, 2008
ya bu amerikan iç savaşları çok karışık ve çok da uzun ve de daha kötüsü bu iğrenç konu benim sunum ödevim ya hoca herkese kültür medeniyet vermişken bana bu yapılır mı yaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa